Kaza geçirdiniz, evinizde su baskını oldu ya da hırsızlık yaşandı. Poliçeniz var, preminizi ödüyorsunuz. Şimdi ne yapmalısınız? Hasar sürecine dair kafanızda net bir tablo yoksa, acı deneyimden önce okumanızı öneririm.
İlk 24 Saat: Kritik Pencere
Hasarı sigorta şirketine bildirmeniz için genellikle poliçede yazılı süre geçerli; kasko poliçelerinde bu süre çoğunlukla 5 iş günü, konut sigortasında 10 gün, işyeri sigortasında 15 gün olabiliyor. Ancak her poliçe farklı. Kaza ya da hasar anında yapmanız gereken ilk şey: poliçenin arka sayfasına bakın, ihbar süresini öğrenin. Geç bildirim, tazminat reddine ya da kısmi ödemeye neden olabilir. Bu kurala kimse dikkat etmez; üzülenler olur.
Hasarı Belgelemenin Yolu
Sigorta şirketleri ispat yükünü büyük ölçüde sigortalıya bırakır. Su basmasında duvarların, mobilyaların, elektronik eşyaların fotoğraflarını çekin; mümkünse video da alın. Trafik kazasında alkol testi tutanağı, kaza tutanağı ve kamera görüntüleri varsa elde edin. Hırsızlıkta mutlaka savcılığa şikayet yapıp suç duyurusu numarasını alın. Eksper bu belgelere bakarak dosyayı değerlendiriyor; belgesiz her kalem tartışmalı hale gelir.
Eksper Kim, Ne Yapar?
Sigorta şirketinin atadığı eksper bağımsız değil, şirketle sözleşmeli bir uzmandır. Hasarı yerinde inceler, raporunu hazırlar ve tazminat teklifini belirler. Teklife itiraz hakkınız var. Anlaşmazlık durumunda kendi bağımsız eksperinizi atayabilirsiniz (masrafı sizden); iki eksper raporları uyuşmazsa bilirkişi devreye girer. Bu yola gitmekten çekinmeyin; özellikle büyük hasarlarda fark önemli olabiliyor.
Tazminat Hesabında Nelere Dikkat Edilir?
Sigorta şirketleri tam değer yerine “amortisman” düşerek ödeme yapabilir. Özellikle konut eşyaları ve elektronik cihazlarda bu yaygın. 3 yıllık bir buzdolabı yenisiyle değil, piyasa değeriyle tazmin edilir. Buna karşı önlem: “yeni değer” ya da “değer kaybı ödememeli” klozu içeren poliçeleri tercih edin. Kasko’da ise piyasa değeri üzerinden ödeme yapılması kural; ancak ekspertiz anlaşmazlıkları sık yaşanıyor.
Red Gerekçeleri ve İtiraz Yolları
En sık hasar reddi gerekçeleri şunlar:
- Teminat dışı risk (örneğin, deprem teminatı olmayan poliçede deprem hasarı)
- Geç ihbar
- Beyanname yanlışlığı (evde kiraya oturduğunuz kişi varsa ve belirtmediyseniz)
- Kasıt veya ihmal iddiası
- Sürücü belgesiz araç kullanımı
Red yazısı aldığınızda önce poliçenizi dikkatlice okuyun; gerekçe poliçeyle örtüşüyor mu? Örtüşmüyorsa şirkete yazılı itiraz edin. Sonuç çıkmazsa Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurabilirsiniz. 2023 yılında komisyona gelen başvuru sayısı 75.000’i aştı ve kararların önemli bir bölümü sigortalı lehine sonuçlandı.
Sigorta Tahkim Komisyonu Nasıl Çalışır?
Uyuşmazlık 100.000 TL’nin altındaysa hakem kararı bağlayıcı ve ücretsiz. Üzerindeyse ücretli ama mahkemeden çok daha hızlı; ortalama karar süresi 3-4 ay. Tahkime başvurmak için önce şirkete yasal 15 günlük süre tanımanız gerekiyor. Süreci şirketin internet sitesinden ya da doğrudan tahkim komisyonu üzerinden başlatabilirsiniz.
Pratik Bir Önlem: Hasar Dosyası Tutun
Poliçenizi dijital ortamda saklayın, ihbar tarihinizi not edin, şirkete ilettiğiniz tüm belgelerin kopyasını dosyalayın. Telefon görüşmelerinde tarih ve adı not edin. Yazışmayı e-posta üzerinden yürütün; “müşteri hizmetleri böyle dedi” iddiası mahkemede ya da tahkimde geçmez, yazışma geçer. Bu alışkanlık, hasar anındaki stresinizi azaltır ve hakkınızı korumanızı kolaylaştırır.